Hoezo geld maakt niet gelukkig?

Ik was er echt van overtuigd en heb mijn gezin er regelmatig mee bestookt: geld maakt niet gelukkig. En ik onderbouwde mijn bewering met onderzoek naar geld en geluk. Dat mensen die een grote prijs in de loterij hadden gewonnen een jaar later weer even (on)gelukkig waren als voor het winnen van die prijs.

Ja maar, kreeg ik dan steevast terug, je kunt wel heel veel leuke dingen doen als je geld hebt. Ja, dat klopt. Dat weet ik ook. Verwarring dus over hoe het nu precies zit met geld. Maakt het nu wel of niet gelukkig? Antwoord op die vraag kreeg ik op een bijzonder passend moment.

De situatieschets: een strandbedje, Italiaanse zon, kabbelende golven, een heerlijke lunch achter de kiezen met een karafje lokale wijn en  …  een boek over geluk. Ik schiet bijna van de geluksschaal af. De combinatie boek en omstandigheden maken de hele ervaring nog interessanter voor mij. Praktijk en theorie bij elkaar. Want, niet met de poten in de modder maar met de slippers in het zand, krijg ik antwoord op die prangende vraag over geld en geluk. En die luidt:

Geld kan wel degelijk gelukkig maken. Maar … dan moet je het wel aan de juiste zaken besteden

Opnieuw onderzoek. Twee groepen mensen moesten nadenken over een recente materiële aankoop of een ervaring die ze hadden meegemaakt. Groep 1 dacht na over iets dat ze gekocht hadden en groep 2 dacht terug aan een ervaring die ze meegemaakt hadden. Dus zoiets als een nieuwe TV versus een weekendje weg of een nieuwe laptop versus een dagje Efteling. Er werd aan de twee groepen o.a. gevraagd hoe gelukkig het hen maakte om terug te denken aan de recente aankoop/ervaring en of de aankoop/ervaring een bijdrage had geleverd aan hun geluk. Wie denk jij waren het meest gelukkig? Inderdaad, de mensen die het geld aan een ervaring hadden besteed. En waarom?

Allereerst de voorpret. Weten dat je iets leuks, spannends en fijns gaat doen,  draagt bij aan je geluksgevoel. Al die tijd kijk je er naar uit en verheug je je op het gebeuren. Heb je dat ook als je een nieuwe TV koopt? Niet echt.

En dan is er ook nog de napret van de ervaring. Denk zelf maar eens terug aan je laatste weekendje weg, gezellig avondje uit of vakantie. Foto’s bekijken, verhalen aan vrienden en familie vertellen en herinneringen ophalen. Weet je nog? Waar was dat ook alweer? Prachtig he, die wandeling? Wat blijkt nu? Hoe meer we ervaringen terughalen, erover praten en delen, hoe intensiever onze ervaringen worden. Ze worden steeds beter. Gebeurt dat ook bij onze nieuwe computer? Niet echt, daar wennen we snel aan.

Ervaringen hebben een grotere positieve invloed op onze identiteit en zelfbeeld dan de aanschaf van iets materieels

Een andere reden waarom we gelukkiger worden van geld besteden aan ervaringen dan aan materiële zaken is dat we bij het aanschaffen van bijvoorbeeld een koelkast, vergelijkingen gaan maken. Vooral als we hem eenmaal aangeschaft hebben. Bij het doorkijken van de folders zien we, alsof de duvel ermee speelt, diezelfde koelkast goedkoper staan en op internet staat nota bene een nog mooiere én goedkopere. Herkenbaar? Dan weet je ook dat je daar niet echt gelukkig van wordt.

Een laatste reden die bijdraagt aan meer geluk bij een weekendje weg dan bij een nieuwe telefoon is dat ervaringen een grotere positieve invloed hebben op onze identiteit en zelfbeeld dan de aanschaf van iets materieels. Jouw ervaringen worden deel van jou. Voor altijd. Je nieuwe telefoon niet. Die ruil je na twee jaar in voor een andere.

Maar aan de andere kant lees ik ook dat je wel gelukkig kunt worden van het kopen van iets materieels. Het gaat er dan om hoe je de uitgave voor jezelf benoemt. Is het voor jou materieel of ervaring? Zo kan bijvoorbeeld de aanschaf van een nieuwe cabriolet beiden zijn. Het is materieel als je vindt dat je die moet hebben omdat de buurman er ook een heeft maar het is een ervaring als je kunt blijven genieten van rijden met het dak open, haren wapperend in de wind.

Ik weet genoeg. Als we het er thuis weer over hebben kan ik melden dat we beiden gelijk hebben. Besteding van geld aan materiële zaken levert weinig geluk op. Koop je echter een mooie ervaring van je geld, zoals een reisje naar Italië, dan draagt dat zeker bij. En een ervaring hoeft zeker niet altijd veel geld te kosten. Een picknick op de hei met vrienden kan een even waardevolle ervaring opleveren.  Met bijbehorend geluk.

Het boek? Dat kan ik je aanraden: Ap Dijksterhuis – Op naar geluk. De Psychologie van een fijn leven.

Add Comment