Als je leven niet meer helemaal past

Bijgewerkt 5 min lezenPersoonlijke ontwikkeling

sterven en opnieuw geboren worden

Je hebt een leven opgebouwd. Werk, relaties, misschien een gezin. Je hebt keuzes gemaakt, verantwoordelijkheden op je genomen en een manier van leven ontwikkeld die jarenlang heel vanzelfsprekend voelde.

Maar ergens onderweg begint er iets te schuren.

Je merkt dat je minder voldoening haalt uit dingen die je vroeger belangrijk vond. Je kijkt anders naar je werk, je relaties of de manier waarop je je tijd besteedt. Misschien vraag je je steeds vaker af: is dit het nou?

En het vreemde is dat er aan de buitenkant misschien helemaal niet zoveel veranderd is.

Hoe kan het dat een leven dat jarenlang goed bij je paste, ineens niet meer zo vanzelfsprekend voelt?

Een leven dat niet vanzelf met je meeverandert

We ontwikkelen ons gedurende ons hele leven. Door wat we meemaken, de mensen die we ontmoeten en de ervaringen die we opdoen, kunnen onze behoeften, verlangens en opvattingen veranderen.

Wat je op je dertigste belangrijk vond, hoeft op je vijftigste niet meer dezelfde betekenis te hebben.

Misschien was je jarenlang vooral bezig met het opbouwen van een carrière, het grootbrengen van kinderen of het creëren van financiële zekerheid. Zaken die op dat moment belangrijk voor je waren.

Maar terwijl jij je ontwikkelt, verandert het leven dat je hebt opgebouwd niet automatisch met je mee.

Je hebt verplichtingen, gewoontes en verwachtingen. Anderen rekenen op je. En bovendien is het leven dat je kent vertrouwd geworden.

Dus ga je door.

Niet noodzakelijk omdat je daar bewust voor kiest, maar omdat het nu eenmaal de manier is waarop je leven is ingericht.

In hoeverre past het leven dat je vandaag leidt nog bij de persoon die je inmiddels bent geworden?

De confrontatie met jezelf

De Amerikaanse psychoanalyticus James Hollis beschrijft in zijn boek The Middle Passage hoe mensen, vaak ergens halverwege hun leven, geconfronteerd worden met vragen over hun identiteit en de manier waarop ze hun leven leiden.

Volgens Hollis wordt onze identiteit in de eerste levenshelft voor een belangrijk deel gevormd door onze opvoeding, omgeving en de verwachtingen van anderen.

We leren wat er van ons verwacht wordt, ontwikkelen manieren om ons staande te houden en proberen een plek in de wereld te vinden.

Gaandeweg bouwen we daarmee niet alleen een leven op, maar ook een beeld van wie we zijn en hoe we horen te leven.

En juist dat beeld kan later gaan knellen.

Hollis stelt dat we in de tweede levenshelft worden uitgedaagd om opnieuw te onderzoeken wie we zijn, los van de verwachtingen en overtuigingen die ons jarenlang richting hebben gegeven.

Hij gebruikt daarvoor de nogal stevige metafoor van sterven en opnieuw geboren worden. De oude identiteit moet als het ware plaatsmaken voor een nieuwe, bewustere manier van leven.

Ik begrijp zijn gedachte, maar vind zijn voorstelling ook wat zwaar aangezet.

Want waarom zou het leven dat je tot nu toe hebt geleid minder authentiek of waardevol zijn geweest?

Je kunt oprecht gelukkig zijn geweest met de keuzes die je hebt gemaakt. Dat je nu anders naar bepaalde dingen kijkt, maakt je eerdere leven niet minder echt.

Maar het roept wel een andere vraag op.

Hoeveel van wat je vandaag doet, doe je omdat het nog steeds belangrijk voor je is? En hoeveel omdat je er ooit mee begonnen bent en er nooit meer bij hebt stilgestaan?

Als het vertrouwde niet meer vanzelfsprekend is

Misschien heb je altijd gedacht dat succes betekende dat je carrière maakte. Dat je er voor anderen moest zijn. Dat je vooral verstandig moest kiezen. Of dat je nu eenmaal iemand bent die altijd doorgaat.

En misschien ontdek je dat die overtuigingen je inmiddels meer beperken dan helpen.

Dat kan verwarrend zijn.

Want als je begint te twijfelen aan wat jarenlang richting gaf aan je leven, waar houd je je dan aan vast?

Bovendien kan het onderzoeken van zulke vragen consequenties hebben.

Stel dat je ontdekt dat je eigenlijk iets anders wilt. Dat je niet meer gelukkig bent met de rol die je vervult. Of dat je bepaalde verwachtingen niet langer wilt waarmaken.

Wat betekent dat dan voor de keuzes die je hebt gemaakt, de mensen om je heen en het leven dat je hebt opgebouwd?

Misschien is het daarom soms gemakkelijker om door te blijven gaan dan om werkelijk stil te staan bij wat er schuurt.

Wat als je blijft doorgaan?

Hollis is behoorlijk uitgesproken over het belang van deze confrontatie met jezelf.

Hij waarschuwt dat mensen die voorbijgaan aan de vragen die zich in deze levensfase aandienen, het risico lopen om later met teleurstelling, spijt of zelfs verbittering op hun leven terug te kijken.

Dat vind ik nogal stevig gesteld. Alsof het onderzoeken van je leven een voorwaarde is om de tweede levenshelft goed door te komen.

Zo absoluut zou ik het niet willen maken.

Maar de gedachte erachter vind ik wel de moeite waard.

Want wat gebeurt er wanneer je jarenlang voelt dat iets niet meer klopt, maar daar steeds aan voorbijgaat?

Misschien verandert er weinig. Misschien wordt het gevoel dat er iets ontbreekt juist sterker.

En misschien kijk je op een dag terug en vraag je je af waarom je zo lang bent blijven doorgaan op een manier die eigenlijk niet meer bij je paste.

Niet alles in het leven is maakbaar. We krijgen allemaal te maken met omstandigheden die we niet hebben gekozen en niet zomaar kunnen veranderen.

Maar dat neemt niet weg dat we onszelf de vraag kunnen stellen welke ruimte er binnen die omstandigheden wél is.

En wat het ons mogelijk kost wanneer we die ruimte niet onderzoeken.

Je hoeft je leven niet opnieuw uit te vinden

Wat mij aanspreekt in het gedachtegoed van Hollis, is zijn uitnodiging om niet vanzelfsprekend te blijven leven op de manier waarop je dat altijd hebt gedaan.

Om stil te staan bij wat je belangrijk vindt, welke overtuigingen je met je meedraagt en in hoeverre de keuzes die je ooit hebt gemaakt nog bij je passen.

Dat hoeft niet te betekenen dat je je baan opzegt, je relatie verbreekt of je hele leven omgooit.

Misschien ontdek je juist dat je veel wilt behouden. Maar ook dat bepaalde dingen anders mogen.

Of dat je niet zozeer andere omstandigheden nodig hebt, maar een andere manier om je tot die omstandigheden te verhouden.

Het begint wat mij betreft niet bij de vraag wat je allemaal moet veranderen.

Het begint bij het beter begrijpen van wat er eigenlijk schuurt.

Want zolang je niet onderzoekt waarom je leven niet meer helemaal past, hoe kun je dan weten wat je nodig hebt om weer met meer voldoening verder te gaan?

En misschien is dat wel de belangrijkste vraag die Hollis ons voorhoudt: blijf je leven zoals je gewend bent, of durf je te onderzoeken of dat nog steeds het leven is dat je wilt leiden?

Alle inspiratie

Wil je onderzoeken wat je nodig hebt?

Met persoonlijke coaching ontdek je wat je tegenhoudt en welke keuzes bij je passen.